Sáng 26.5, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức Diễn đàn “Nâng cao năng suất lao động quốc gia năm 2024” tại Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông quân đội (quận Cầu Giấy, Hà Nội).
9h22: Con người là trung tâm, là chủ thể của tăng năng suất lao động
Qua 10 bài tham luận, theo Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, có 6 nội dung cần thu lượm được:
– Yêu nghề, yêu lao động
– Luôn luôn học hỏi, đề cao kiến thức và tay nghề
– Tuân thủ kỷ luật về vệ sinh an toàn lao động và xây dựng môi trường lao động lành mạnh, bình đẳng
– Luôn luôn đổi mới sáng tạo
– Được đãi ngộ thoả đáng về tinh thần vật chất, nhất là tiền lương và phúc lợi xã hội, khen thưởng, tôn vinh người lao động
– Chính phủ, Công đoàn và các chủ thể có liên quan phải xây dựng được hệ sinh thái lao động tốt
“Xuyên suốt là con người, là trung tâm, là chủ thể của tăng năng suất lao động. Con người vừa là nguồn lực, là động lực, vừa là mục tiêu của sự phát triển và tăng năng suất lao động. Chúng ta không hy sinh tiến bộ công bằng xã hội, không hy sinh an sinh xã hội, không hy sinh môi trường để chạy theo cái tăng trưởng đơn thuần” – Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh.
9h08: Năng suất lao động cao, người lao động sẽ có thu nhập cao và đời sống không ngừng được cải thiện
Công ty Changshin Việt Nam sản xuất hàng thể thao, hiện có 38.495 đoàn viên/ 38.500 người lao động (NLĐ) với tỉ lệ đạt 99,9%, với nhận thức chỉ khi NLĐ được chăm lo, động viên kịp thời cả về vật chất và tinh thần thì họ mới yên tâm làm việc, công đoàn công ty luôn xác định trách nhiệm của mình trong việc tham gia thúc đẩy năng suất lao động bằng các hoạt động thiết thực của công đoàn.
Theo ông Đặng Tuấn Tú, Chủ tịch công đoàn cơ sở Công ty Changshin Việt Nam (100% vốn Hàn Quốc), từ năm 2019 đến nay đã có hàng trăm công nhân đã được hỗ trợ từ Chương trình “Vòng tay nhân ái”, riêng năm 2023 có 38 công nhân được hỗ trợ với tổng số tiền trên 2 tỉ đồng (bình quân mỗi người nhận khoảng 55 triệu đồng). Cùng đó, chương trình xây nhà Mái ấm công đoàn thực hiện từ những năm 2000, đã giúp cho 184 công nhân có nhà ở, trị giá mỗi căn là 50 triệu đồng…
Trong Tháng công nhân, công đoàn kết hợp với Công ty tổ chức nhiều hoạt động chăm lo về vật chất cũng như tinh thần cho người lao động. Những hoạt động này giúp công nhân gắn bó với công ty, tăng cường đoàn kết, tạo động lực làm việc với năng suất cao, chất lượng tốt.
Là cán bộ công đoàn trực tiếp tại doanh nghiệp ông Đặng Tuấn Tú cho rằng, năng suất lao động là yếu tố quyết định sự phát triển của một doanh nghiệp và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Năng suất lao động cao, người lao động sẽ có thu nhập cao và đời sống không ngừng được cải thiện ngoài việc bảo vệ quyền lợi NLĐ công đoàn cần tăng cường tuyên truyền giáo dục.
Công đoàn Công ty Changshin Việt Nam đã thực hiện tốt việc giám sát, kiểm tra, đôn đốc, thực hiện nghiêm túc các chính sách pháp luật, nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể, hợp đồng lao động, tiền lương, phúc lợi, điều kiện làm việc, An toàn vệ sinh lao động.
Thường xuyên đối thoại định kỳ và đột xuất với Ban giám đốc công ty, thực hiện nghiêm túc quy chế dân chủ tại tại doanh nghiệp. Chủ động xây dựng lộ trình họp lương với Ban giám đốc công ty.
Lấy ý kiến người lao động để xây dựng được thỏa ước lao động tập thể với nhiều nội dung tốt hơn so với luật định, thỏa ước của công ty được đánh giá thỏa ước lao động góp phần bảo vệ tốt hơn quyền lợi của NLĐ.
Công đoàn thường xuyên phát động các phong trào thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, thực hành tiết kiệm nguyên vật liệu góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.
Cũng theo ông Tú, thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người lao động để chuyển tải đến chủ doanh nghiệp, trong đó có nhiều ý kiến góp phần nâng cao năng suất của người lao động trong công ty (năm 2012, mỗi công nhân một ngày chỉ sản xuất được 2,85 đôi giày, thì sang năm 2024, mỗi ngày mỗi công sản xuất được 3,44 đôi giày).
Qua diễn đàn ông Đặng Tuấn Tú cũng kiến nghị đến Thủ tướng Chính phủ, Quốc hội tiếp tục ủng hộ việc trích nộp kinh phí 2% từ doanh nghiệp, tạo điều kiện tốt nhất cho các hoạt động chăm lo cho người lao động và giữ chân người lao động gắn bó với doanh nghiệp…
Đề nghị Chính phủ xây dựng lộ trình giảm thời gian làm việc từ 48 giờ/tuần xuống 44 giờ/tuần và 40 giờ/ tuần cho phù hợp và theo kịp các nước cùng khu vực đồng thời tạo điều kiện cho người lao động có thời gian nghỉ ngơi dài hơn để tái tạo sức khỏe và chăm sóc hạnh phúc gia đình…
9h00: 3 trụ cột chính là “Nhân lực, Công cụ và Cơ chế chính sách”
Bà Vũ Thị Mai, Giám đốc nhân sự Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) cho rằng việc duy trì năng suất lao động cao là một trong những cơ sở quan trọng để Chính phủ quyết định ban hành một nghị định riêng về tiền lương cho Viettel và đây cũng đã trở thành tiền đề quan trọng giúp Viettel có được những thành tựu như ngày hôm nay. Năm 2023, năng suất lao động theo doanh thu của toàn Tập đoàn là hơn 4,1 tỉ đồng/người/năm. Trong đó, tại 1 số đơn vị viễn thông, công nghệ số thì con số này là hơn 9 tỉ đồng/người/năm, tương đương với các Doanh nghiệp tiên tiến trên thế giới cùng lĩnh vực (Orange-Pháp, Telefornica-Tây Ban Nha).
Từ thực tiễn triển khai, đại diện cho Viettel, bà Vũ Thị Mai chia sẻ một số giải pháp để thúc đẩy năng suất lao động với 3 trụ cột chính là Nhân lực, Công cụ và Cơ chế chính sách.
Theo bà Mai: Thứ nhất, chất lượng nguồn nhân lực mang ý nghĩa quyết định đến việc thúc đẩy, nâng cao năng suất lao động. Viettel chú trọng lựa chọn những nhân sự phù hợp trên cả 3 khía cạnh: Kiến thức, kỹ năng và thái độ. Việc tuyển dụng hay bổ nhiệm cán bộ quản lý các cấp ngoài dựa trên năng lực, thành tích thì cần cả yếu tố phù hợp với văn hóa. Nhờ đó, chúng tôi luôn tuyển chọn được các nhân sự không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn có tinh thần sẵn sàng dấn thân, cống hiến. Kết quả là,Viettel hiện đang sở hữu đội ngũ hàng nghìn nhân sự chất lượng cao trong các ngành viễn thông, nghiên cứu CNC, làm chủ việc thiết kế, vận hành mạng lưới trên toàn cầu, các công nghệ 4G, 5G hay đội ngũ 300 chuyên gia ANM, có tuổi đời rất trẻ nhưng đã giành được nhiều giải thưởng uy tín trên thế giới. Viettel cũng là DN dẫn đầu về số lượng sáng chế tại Việt Nam với 142 bằng bảo hộ trong nước, 17 bằng bảo hộ tại Mỹ và hơn 220 công nghệ lõi.
Thứ hai, chuyển đổi số mạnh mẽ, áp dụng những công nghệ mới nhất trong hoạt động sản xuất kinh doanh như AI, Phân tích dữ liệu lớn.
Tại Viettel, các hệ thống, công cụ được xây dựng xuyên suốt, đồng bộ để từ cán bộ lãnh đạo đến từng người lao động đều có thể sử dụng. Người bán hàng trực tiếp thông qua ứng dụng mBCCS có thể biết được chỉ tiêu được giao, kết quả bán hàng và mức thu nhập là bao nhiêu.
Cán bộ quản lý có thể dựa trên dữ liệu kinh doanh được cập nhật chính xác để kịp thời ra quyết định. Trong hoạt động chăm sóc khách hàng, trợ lí ảo AI đã được đưa vào sử dụng thông qua các cuộc gọi videoKYC xác thực khách hàng với gần 10 triệu cuộc gọi, hàng chục triệu lượt giải đáp khách hàng tự động 24/7, giúp tiết kiệm khoảng 60 tỉ đồng mỗi năm. Kể cả những ngành trước đây được coi là truyền thống như Bưu chính, chúng tôi đã đưa vào vận hành hệ thống chia chọn thông minh, sử dụng robot tự hành AGV góp phần tăng sản lượng lên 3,5 lần, rút ngắn thời gian chuyển phát và tối ưu đến 60% nhân sự.
Thứ ba, xây dựng các cơ chế chính sách tạo động lực, khuyến khích đổi mới sáng tạo, tăng năng suất lao động và trao cơ hội phát triển cho NLĐ dựa trên 5 yếu tố chính gồm:
Một là, về môi trường làm việc: Là một Tập đoàn kinh doanh toàn cầu, đội ngũ cán bộ nhân viên mang nhiều quốc tịch khác nhau, Viettel xây dựng một môi trường làm việc cởi mở, thân thiện, tôn trọng sự đa dạng. Tập đoàn có nhiều “kênh” để người lao động có thể trực tiếp nêu các khó khăn, vướng mắc hay góp ý về các cơ chế chính sách như: Chương trình đối thoại với TGĐ, diễn đàn trực tuyến “Vì Viettel tốt lên”, qua tổ chức Công đoàn hay Khảo sát mức độ gắn kết của cán bộ nhân viên hàng năm.
Hai là, văn hóa giao việc khó, mang tính thách thức cao để cán bộ nhân viên có cơ hội dấn thân, thể hiện khát vọng cống hiến cho tổ chức và xã hội. Nhờ vậy, Viettel có những cán bộ quản lý luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ đi làm việc tại các thị trường nước ngoài gian khổ nhất. Đây còn là cách để phát hiện người giỏi và đòi hỏi cán bộ nhân viên không ngừng sáng tạo, tìm giải pháp đột phá, tăng năng suất lao động. Tập đoàn cũng xây dựng phong trào sáng kiến ý tưởng mạnh mẽ.
Hiện nay, trung bình mỗi ngày tại Viettel có hơn 2 sáng kiến/ý tưởng mới được công nhận. Một ví dụ cụ thể là đồng chí Nguyễn Tuấn Hồng, nhân viên Tổng Công ty CP Công trình Viettel đã vinh dự được nhận giải thưởng Nguyễn Đức Cảnh năm 2023 của Tổng LĐLĐVN với 9 sáng kiến, làm lợi hơn 30 tỉ đồng.
Ba là, có cơ chế lương thưởng, đãi ngộ phù hợp với năng lực và thành tích đóng góp để cán bộ nhân viên yên tâm công tác. Nhờ có chính sách đặc thù, Viettel đã xây dựng hệ thống ngạch, bậc rõ ràng, có cơ chế trả lương thưởng tương xứng với năng lực, trách nhiệm và kết quả hoàn thành nhiệm vụ của từng cán bộ nhân viên. Tại các đơn vị kinh doanh mang tính cạnh tranh cao, Viettel áp dụng cơ chế khoán để kích thích cán bộ nhân viên tìm tòi, sáng tạo, nâng cao năng suất lao động và được thưởng tương xứng theo giá trị tăng thêm. Trong ngành bán lẻ vốn gặp rất nhiều khó khăn từ đại dịch Covid-19, nhờ áp dụng cơ chế khoán, chúng tôi vẫn có thể tiếp tục mở rộng hệ thống siêu thị, sử dụng lao động hiệu quả hơn, doanh thu trung bình trên một siêu thị tăng bình quân 10-20%/năm và thu nhập bình quân của NLĐ cũng được tăng lên tương ứng. Tập đoàn còn quan tâm đến việc đa dạng hóa các chương trình phúc lợi như khám sức khỏe định kỳ, mua bảo hiểm sức khỏe trong nước & nước ngoài, bảo hiểm nhân thọ…
Bốn là, chú trọng đến hoạt động đào tạo và phát triển nhất là thông qua luân chuyển công việc: Các chương trình đào tạo nâng cao kiến thức, kỹ năng, thái độ của người lao động thường xuyên được triển khai ở tất cả các cấp độ, từ lãnh đạo cấp cao cho đến nhân viên bán hàng, chuyển phát, ứng cứu thông tin.
Năm 2023, trung bình mỗi cán bộ nhân viên được đào tạo gần 57h/người/năm. Viettel còn đặc biệt chú trọng đến việc đào tạo thông qua thực tiễn bằng việc luân chuyển, nhất là với các cán bộ nguồn. Việc luân được thực hiện đồng bộ: giữa các cơ quan đơn vị với nhau, giữa các đơn vị trong nước, nước ngoài; theo chiều cả từ trên xuống dưới và dưới lên trên.
Năm là, tạo dựng lộ trình phát triển bản thân để cán bộ nhân viên có cơ hội thăng tiến: Đây luôn là yếu tố được Viettel ưu tiên khi thiết kế các chính sách nhân sự. Tất cả các cán bộ nhân viên đều được trao cơ hội thăng tiến như nhau dựa trên năng lực, thành tích đóng góp cho tổ chức. Chúng tôi xây dựng lộ trình theo mô hình “2 chóp”- (Chóp quản lý và Chóp chuyên gia), để từng cán bộ nhân viên có thể chủ động lựa chọn nhằm phát huy tối đa sở trường của bản thân.
“Là một doanh nghiệp phải cạnh tranh toàn cầu, Viettel liên tục đổi mới trong tư duy quản trị, tái cấu trúc lại mô hình kinh doanh, tinh gọn bộ máy, tối ưu hóa các quy trình, luồng công việc rõ ràng, tránh chồng chéo, phân công đúng người, đúng việc. Đây là điều kiện vô cùng quan trọng để đảm bảo các nguồn lực được phân bổ một cách hợp lý, từng cá nhân được phát huy tối đa năng lực” – bà Vũ Thị Mai nhấn mạnh.
8h50: 6 đề xuất để nâng cao chất lượng đào tạo nghề, cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao cho doanh nghiệp
Phát biểu tham luận tại diễn đàn, NGƯT.TS Phạm Xuân Khánh – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội nêu 6 đề xuất với Chính phủ để nâng cao chất lượng đào tạo nghề, cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao cho doanh nghiệp.
Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội cho rằng, phát triển nguồn nhân lực được coi là một trong ba khâu đột phá trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của nước ta.
Chính vì vậy, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao với các chủ trương, chính sách, thể chế được quy định trong Nghị quyết của Đảng, văn bản pháp luật của Nhà nước. Đặc biệt là Chỉ thị số 21-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp (GDNN) đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nhằm tạo đột phá về phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, có kỹ năng nghề đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.
Hiện nay, Việt Nam có nguồn cung lao động dồi dào và khả năng thích nghi cao, được đánh giá là tiếp thu nhanh những tiến bộ khoa học, kỹ thuật trong sản xuất và kỹ năng quản lý. Cơ cấu lao động đang chuyển dịch theo hướng tích cực. Tỉ lệ lao động tham gia lực lượng lao động trong độ tuổi vẫn duy trì ở mức cao. Tỉ lệ thất nghiệp ở mức thấp so với khu vực. Chất lượng việc làm, thu nhập của người lao động đều đặn được tăng lên.
Tuy nhiên, thị trường lao động vẫn còn nhiều hạn chế, các doanh nghiệp vẫn rơi vào tình trạng thiếu lao động do dư thừa lao động có chất lượng thấp, lao động không có trình độ chuyên môn chiếm tỉ lệ lớn, tỷ lệ lao động đã qua đào tạo còn thấp, thiếu đội ngũ có trình độ chuyên môn giỏi trong các lĩnh vực, khả năng tự tìm kiếm việc làm, chuyển đổi nghề nghiệp còn nhiều hạn chế. Dẫn đến, nhiều doanh nghiệp đã phải thuê lao động nước ngoài. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc thất nghiệp ngày càng gia tăng của nước ta hiện nay. Các nguồn đầu tư FDI đầu tư vào Việt Nam sẽ bị suy giảm nghiêm trọng nếu không có sự thay đổi về chất lượng đào tạo kịp thời, đất nước sẽ đứng trước nguy cơ tụt hậu về nguồn nhân lực, mất đi lợi thế về chi phí lao động.
Trong bối cảnh đó, đòi hỏi phải đổi mới và nâng cao chất lượng dạy và học, tập trung đào tạo chất lượng cao, đào tạo theo hướng mở, linh hoạt, chuyển từ hướng “cung” sang hướng “cầu”, đào tạo gắn kết với nhu cầu sử dụng lao động của DN, đặc biệt là các DN đòi hỏi lao động tay nghề cao ở các lĩnh vực công nghệ tiên tiến là yêu cầu bắt buộc của hệ thống giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, áp dụng đồng thời nhiều giải pháp như: đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên; thường xuyên đổi mới chương trình, giáo trình, đưa các chương trình quốc tế vào giảng dạy; đổi mới mô hình quản lý, áp dụng công nghệ thông tin trong toàn bộ quá trình quản lý, đào tạo; đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị máy móc đồng bộ, hiện đại đảm bảo đủ cho sinh viên, học sinh vừa học, vừa hành, vừa nghiên cứu, sản xuất; hợp tác chặt chẽ với DN từ khâu tuyển sinh, xây dựng chương trình, giáo trình, tổ chức đào tạo cho đến giải quyết việc làm; hoạt động của các nhà trường như một doanh nghiệp.
Để nâng cao chất lượng đào tạo, cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội đưa ra 6 đề xuất, kiến nghị với Chính phủ:
1. Xây dựng một số cơ sở đào tạo chất lượng cao, đạt chuẩn quốc tế, thực hiện được chức năng trung tâm vùng, quốc gia. Trong đó, chú trọng đầu tư đồng bộ, mở các ngành, nghề mới theo hướng công nghệ cao, công nghiệp mũi nhọn 4.0, ngân sách hỗ trợ mở các nghề mới theo nhu cầu sử dụng lao động của xã hội. Chia sẻ dữ liệu tuyển sinh đại học, xây dựng các chương trình đào tạo cho phép liên thông giữa các trình độ và giữa các phương thức đào tạo.
2. Thành lập Hội đồng kỹ năng ngành, nghề (Industrial Skills Board) trong một số lĩnh vực với sự tham gia của cơ quan quản lý Nhà nước về GDNN. Dự báo nhu cầu nhân lực theo cơ cấu ngành, nghề, giới tính và trình độ đào tạo phù hợp với yêu cầu phát triển KT-XH theo từng giai đoạn, làm căn cứ cho các cơ sở đào tạo xây dựng chương trình đào tạo đáp ứng nhu cầu sử dụng lao động của DN.
3. Cho phép thành lập doanh nghiệp trong các cơ sở GDNN theo Khoản 2 điều 25 Thông tư 15/2021/TT-BLĐTBXH nhằm gia tăng nguồn thu từ các hoạt động nghiên cứu khoa học, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ góp phần gia tăng nguồn thu để góp phần giúp các cơ sở đào tạo. Thành lập trường trong trường, thêm chức năng dạy văn hoá cho học sinh tốt nghiệp THCS vừa học nghề, vừa học văn hóa THPT theo chương trình giáo dục thường xuyên tại các cơ sở GDNN.
4. Đổi mới công tác quản lý GDNN như rà soát, sửa đổi đồng bộ các văn bản quy phạm pháp luật; tiếp tục xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành Luật GDNN, ban hành các chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật; rà soát, bổ sung, điều chỉnh danh mục ngành, nghề đào tạo mới; xây dựng và ban hành các chuẩn kiến thức, kỹ năng (chuẩn đầu ra) cho các ngành, nghề tương ứng với từng cấp trình độ đào tạo với sự tham gia của DN, đảm bảo phù hợp với khung trình độ và tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia; xây dựng hệ thống thông tin quản lý hiện đại, kết nối cung và cầu đào tạo trong toàn hệ thống như cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục, GDNN. Ban hành qui định sử dụng lao động qua đào tạo để thu hút người học nghề, góp phần tăng năng suất lao động, đảm bảo an sinh xã hội.
5. Ban hành qui định sử dụng lao động qua đào tạo để thu hút người học, góp phần tăng năng suất lao động. Ban hành thông tư hướng dẫn việc thu hút đầu tư cho GDNN từ doanh nghiệp, nhằm khai thác các thiết bị, công nghệ mới trong DN, thu hút đầu tư của DN theo hướng xã hội hoá, hợp tác công tư.
6. Đề nghị Chính phủ sớm ban hành Thông tư hướng dẫn thực hiện cơ chế tự chủ trong các cơ sở GDNN để làm cơ sở thực hiện cơ chế tự chủ tài chính toàn phần theo Nghị định 60/2021/NĐ-CP của Chính phủ.
Ban hành chính sách đồng bộ, hỗ trợ học phí cho học sinh học nghề, đặc biệt là các nghề có nhu cầu sử dụng lao động lớn nhưng ít người học để thu hút học sinh vào học nghề, góp phần thay đổi cơ cấu trình độ. Bố trí kinh phí cho công tác đào tạo, nâng cao năng lực, trình độ của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đặc biệt là đối với các nghề mới, các nghề công nghệ cao. Đẩy mạnh truyền thông cho đào tạo nghề. Quan tâm chính sách, chế độ đãi ngộ cho lực lượng đào tạo nghề, đặc biệt là các nghề mũi nhọn, đang là xu hướng.
8h36: Cần xác lập mức lương tối thiểu thỏa đáng, để tiền lương thực sự là động lực tăng năng suất
Bà Phạm Thu Lan – Phó Viện trưởng Viện Công nhân – Công đoàn, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam – tham luận với chủ đề “Chế độ lương, thưởng, phúc lợi thỏa đáng là động lực quan trọng thúc đẩy nâng cao năng suất lao động”.
Bà Phạm Thị Thu Lan cho biết, người lao động đi làm đều quan tâm tới tiền lương, đặc biệt là người có thu nhập thấp. Thực tế đã khẳng định mối quan hệ chặt chẽ và tỷ lệ thuận giữa tiền lương, thưởng và phúc lợi với động lực làm việc, sự hài lòng và toàn tâm trong công việc. Người lao động dù muốn gắn bó nhưng cũng không thể ở lại mãi với công ty khi mà lương thấp. Điều này giải thích tại sao tỷ lệ nhảy việc cao, 8-12%/tháng ở các ngành đông lao động.
Bà Lan cho rằng, trong quan hệ kinh tế, nhảy việc để tìm kiếm công việc phù hợp với kỹ năng, trình độ và phát huy tối ưu năng lực của bản thân là việc bình thường, nhưng nhảy việc chỉ thuần túy để tìm kiếm mức lương cao hơn cho một công việc tương tự lại là sự lãng phí không đáng có. Một doanh nghiệp có 1.000 công nhân, nhưng 1 tháng 100 công nhân liên tục ra vào. Doanh nghiệp này sẽ phải tốn rất nhiều thời gian, công sức, tiền bạc và nhân lực cho quảng cáo tuyển dụng, tổ chức phỏng vấn, làm thủ tục, hồ sơ, giấy tờ, đào tạo nhân viên… trong khi những chi phí này hoàn toàn có thể tiết kiệm để đầu tư cho tăng năng suất.
Năng suất của các yếu tố khác đều phụ thuộc vào yếu tố lao động. Người lao động không có kỹ năng thì mong muốn đầu tư, đổi mới máy móc, thiết bị, công nghệ hiện đại cũng trở nên vô nghĩa. Tuy nhiên, học tập cũng cần có động lực. người lao động khi còn đang phải vướng bận kiếm bữa cơm hàng ngày cho gia đình thì học tập cho bản thân không phải là sự ưu tiên. Người lao động không thể dành thời gian, tâm trí và sức lực cho việc học tập, chưa nói tới người có tiền lương thấp sẽ không có nguồn lực để đầu tư cho học tập cho bản thân và con cái. Thiếu học tập nâng cao trình độ, Việt Nam sẽ không thể nâng cấp chuỗi giá trị, theo kịp xu hướng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong nền kinh tế toàn cầu.
Bày tỏ tự hào về kết quả tăng năng suất trong chặng đường đã qua, bà Lan bày tỏ lo ngại tăng năng suất trong chặng đường sắp tới là một thách thức, bởi chuyển từ một nước thu nhập thấp lên một nước thu nhập trung bình dễ hơn rất nhiều so với từ một nước thu nhập trung bình lên thu nhập cao.
“Kinh nghiệm quốc tế cho thấy: Tăng năng suất giai đoạn tới không thể dựa vào việc đi tiếp con đường đã đi mà đòi hỏi sự chuyển đổi mô hình, chuyển đổi nền kinh tế đi liền với chuyển đổi về việc làm, lực lượng lao động và kỹ năng. Để thực hiện thành công sự chuyển đổi đồng bộ này, chính sách tiền lương, tiền thưởng và phúc lợi đóng vai trò vô cùng quan trọng”- bà Lan phân tích
Viện phó Viện Công nhân và Công đoàn đưa ra một số đề xuất để tăng năng suất từ yếu tố lao động trong giai đoạn tới:
Thứ nhất, cần xác lập mức lương tối thiểu thỏa đáng. Theo bà Lan, mức lương tối thiểu là sàn an sinh xã hội và là quyền cơ bản của con người. Mức lương tối thiểu thỏa đáng không chỉ đảm bảo trang trải chi phí cơ bản cần thiết cho người lao động và gia đình như thực phẩm đủ dinh dưỡng, nhà ở, chăm sóc sức khỏe, quần áo, đi lại, giáo dục, quan hệ xã hội, mà còn cần một khoản dự phòng cho sự việc bất khả kháng và tiết kiệm cho tương lai.
“Tổ chức Công đoàn mong muốn Chính phủ chỉ đạo Hội đồng Tiền lương quốc gia trong thời gian tới nghiên cứu và xác lập mức lương tối thiểu thỏa đáng, tư vấn cho Chính phủ để tiền lương thực sự là động lực tăng năng suất” – bà Lan nêu ý kiến.
Bà Lan chia sẻ, về việc này, các doanh nghiệp thường lo ngại tăng lương sẽ làm giảm việc làm. Tuy nhiên, bà Lan trích nghiên cứu của 3 nhà kinh tế học người Mỹ về tác động của lương tối thiểu tới thất nghiệp trên thế giới trong hơn 30 năm qua – nghiên cứu đạt giải Nobel năm 2021 chứng minh rằng tăng lương tối thiểu không làm tăng thất nghiệp và cũng không loại bỏ việc làm, mà ngược lại, có nơi, tăng lương tối thiểu dẫn tới gia tăng đáng kể việc làm và đóng góp cho chính thức hóa việc làm.
Thứ hai, tăng độ bao phủ bảo hiểm xã hội. Hiện tại, tỉ lệ tham gia bảo hiểm xã hội của người lao động liên tục tăng trong những năm vừa qua, đến nay đạt hơn 38% lực lượng lao động. Tổ chức Công đoàn mong muốn mục tiêu độ bao phủ bảo hiểm xã hội đến năm 2030 đạt 60% như kế hoạch đề ra, đáp ứng mong mỏi của người lao động.
Thứ ba, thúc đẩy bình đẳng giới về thu nhập. Phụ nữ chiếm hơn một nửa dân số và gần một nửa lực lượng lao động, nhưng các nghiên cứu chỉ ra rằng khoảng cách tiền lương và thu nhập giữa nam và nữ là 10-15% tùy theo ngành và lĩnh vực. Tổ chức Công đoàn mong muốn các biện pháp cụ thể được thực hiện để không chỉ đảm bảo tiền lương như nhau cho công việc như nhau, mà quan trọng hơn phải là: đảm bảo tiền lương như nhau cho công việc có giá trị như nhau.
Thứ tư, chính sách phúc lợi nhà ở, trường học, bệnh viện. Đề án 1 triệu nhà ở xã hội của Chính phủ là sự quan tâm riêng dành cho công nhân lao động. Mong muốn của người lao động là Chính phủ đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà ở xã hội đi kèm với cơ sở hạ tầng về trường học, bệnh viện và các tiện ích cơ bản khác để người lao động thu nhập thấp đạt được ước mơ sở hữu căn nhà riêng của mình trong những năm tới.
Thứ năm, thu hút nhà đầu tư nước ngoài có trách nhiệm. Chúng ta cần lựa chọn nhà đầu tư tiên tiến, chất lượng, có tính tuân thủ pháp luật cao để đóng góp nâng cao năng suất lao động quốc gia.
Thứ sáu, luật hóa trách nhiệm trong chuỗi cung ứng của doanh nghiệp lớn.
Theo bà Lan, vi phạm pháp luật lao động chủ yếu xảy ra ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ mà Nhà nước không thể kiểm soát hết. Vì vậy, cộng đồng doanh nghiệp cần chia sẻ trách nhiệm với Nhà nước trong việc giám sát tuân thủ pháp luật lao động, thông qua việc luật hóa trách nhiệm các doanh nghiệp lớn giám sát các doanh nghiệp thầu phụ trong chuỗi cung ứng của mình.
Thứ bảy, sự thiện chí của người sử dụng lao động. Tổ chức Công đoàn có vai trò quan trọng trong nền kinh tế thị trường là thực hiện thương lượng tiền lương với người sử dụng lao động về tiền lương, tiền thưởng, điều kiện làm việc tại nơi làm việc. Để thương lượng tiền lương hiệu quả, rất cần có sự thiện chí của người sử dụng lao động. Tổ chức Công đoàn mong muốn Chính phủ chỉ đạo cộng đồng doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý về thiện chí trong thương lượng tập thể, tạo điều kiện để thành lập tổ chức Công đoàn đại diện cho người lao động trong thương lượng, đặc biệt ở khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ và khu vực hợp tác xã. Hiện nay, tỉ lệ thành lập Công đoàn trong hai khu vực này chưa tới 10%.
“Tài sản là quan trọng nhưng di sản còn quan trọng hơn. Nền kinh tế có thể tạo ra nhiều tài sản để lại cho thế hệ mai sau, nhưng di sản về cơ chế, thiết chế, chính sách và các sàn xã hội về tiền lương, thu nhập, y tế, giáo dục, an sinh xã hội và các khía cạnh xã hội khác để lại cho thế hệ mai sau sẽ có giá trị hơn rất nhiều” – bà Phạm Thị Thu Lan nêu lên thông điệp kết thúc bài tham luận của mình.
8h30: “Năm 1996, 48 giây có một xe máy được lắp ráp rời khỏi dây chuyền, đến năm 2024 giảm xuống còn 24 giây”
Phát biểu tham luận với chủ đề “Môi trường lao động an toàn, dân chủ, văn hóa doanh nghiệp phát triển, góp phần tăng năng suất lao động”, ông Phan Tuấn Anh – Chủ tịch Công đoàn Công ty Honda Việt Nam (Công đoàn Công Thương Việt Nam) cho biết, với chính sách “Không an toàn, không sản xuất”, công ty đã thành lập phòng, ủy ban an toàn và triển khai theo tiêu chuẩn ISO 45001.
Công đoàn phối hợp cử người tham gia Hội đồng an toàn, tham gia xây dựng chính sách, chiến lược, nội quy, kế hoạch an toàn hàng năm; bổ sung các tiêu chí để bầu các tổ trưởng công đoàn là người có kiến thức, kinh nghiệm, uy tín làm an toàn vệ sinh viên; tham gia xây dựng, ban hành các chính sách chăm sóc sức khỏe người lao động. Từ những nỗ lực nêu trên, sức khỏe của người lao động được bảo vệ, không có tai nạn, sự cố, bệnh nghề nghiệp. Người lao động yên tâm làm việc, phát triển chuyên môn, từ đó hiệu suất làm việc, năng suất lao động được nâng cao.
Về dân chủ trong doanh nghiệp, theo ông Phan Tuấn Anh, ở Honda, người lao động được đưa ra sáng kiến, ý kiến, ý tưởng của bản thân; đưa ra đề xuất, kiến nghị, giải pháp để thực hiện tốt hơn nhiệm vụ được giao. Khi được doanh nghiệp tôn trọng, người lao động sẽ tự tin, mong muốn được cống hiến, làm việc với hiệu suất cao hơn.
“Môi trường làm việc dân chủ trong công ty tạo ra cơ chế để đoàn viên và người lao động được tự do và được bảo vệ khi đóng góp ý kiến, cải thiện quy trình làm việc, nâng cao hiệu suất, thúc đẩy tăng năng suất lao động, duy trì mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ và sự gắn kết của người lao động”, ông nói.
Về văn hóa doanh nghiệp, ông Tuấn Anh cho rằng, văn hóa doanh nghiệp sẽ khuyến khích người lao động nỗ lực, chủ động, mơ ước, sáng tạo, cởi mở, thẳng thắn, nhiệt tình, ứng xử công bằng, tin tưởng lẫn nhau, sử dụng thời gian hiệu quả, xây dựng tác phong làm việc khoa học. Việc duy trì văn hóa doanh nghiệp, luôn đặt người lao động ở vị trí trung tâm, quan tâm đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, đã, đang và sẽ tạo động lực để người lao động nỗ lực đóng góp, nâng cao hiệu suất lao động.
Theo Chủ tịch Công đoàn Honda Việt Nam, môi trường làm việc an toàn, thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở, phát triển văn hóa doanh nghiệp đã thúc đẩy tăng năng suất lao động.
Ông dẫn chứng, năm 1996, cứ 48 giây có một xe máy được lắp ráp rời khỏi dây chuyền, đến năm 2024 giảm xuống còn 24 giây. Tính đến nay, công ty đã cung cấp gần 40 triệu chiếc xe máy, tô ra thị trường.
Công ty thực hiện đầy đủ trách nhiệm như đóng thuế, đóng bảo hiểm cho người lao động, không nợ lương người lao động với thu nhập bình quân thực tế năm 2023 là 16.520.800 đồng/người/ tháng.
Tại Diễn đàn Nâng cao năng suất lao động Quốc gia, ông Phan Tuấn Anh đề xuất, kiến nghị cần có các quy định, chế tài cụ thể về việc xử lý người sử dụng lao động không thực hiện đầy đủ các quy định dân chủ tại doanh nghiệp.
Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam tăng cường tổ chức các diễn đàn, hội nghị, chuyên đề chuyên sâu để các công đoàn cơ sở và người sử dụng lao động tham gia chia sẻ những khó khăn và trao đổi kinh nghiệm trong việc xây dựng môi trường làm việc an toàn, xây dựng quy chế dân chủ và văn hóa doanh nghiệp.
8h23: Mỗi người lao động phải không ngừng phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật để có năng suất lao động cao
Bà Trương Thị Thu Hà – công tác tại Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), thuộc Công đoàn Dầu khí Việt Nam tham luận với chủ đề: “Mỗi người lao động phải không ngừng phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật để có năng suất lao động cao”.
BSR đã có 26 năm xây dựng và phát triển, phong trào phát huy sáng tạo tại BSR được hình thành ngay từ ngày đầu khi Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động Phong trào thi đua liên kết xây dựng Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Từ nền tảng tạo dựng phong trào thi đua bền vững đó, với mỗi ý tưởng, mỗi sáng kiến, cải tiến của NLĐ đã góp phần đưa nhà máy đi vào hoạt động thương mại với sự an toàn, ổn định và phát triển cho đến nay.
Bà Thu Hà cho biết, trưởng thành từ phong trào lao động sáng tạo này, nhiều công nhân trực tiếp sản xuất đã vươn lên đã trở thành những cán bộ kỹ thuật, cán bộ quản lý, đốc công, trưởng ca xuất sắc, trở thành các quản đốc phân xưởng, giám đốc khu vực giỏi, các lãnh đạo quản lý tại đơn vị, đánh dấu sự trưởng thành của giai cấp công nhân thời đại mới – thời đại Hồ Chí Minh.
Hoạt động sáng kiến, cải tiến đã thật sự là đòn bẩy mà qua đó mỗi NLĐ có thể phát huy mọi tiềm năng bản thân, bứt phá bằng trí tuệ, bản lĩnh của mỗi NLĐ để tham gia thúc đẩy sự phát triển sản xuất, nâng cao năng suất lao động.
Kết quả từ “Chương trình 01 triệu sáng kiến – nỗ lực vượt khó, sáng tạo, quyết tâm chiến thắng đại dịch COVID-19″ do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động từ 3.2021- 9.2023, BSR đã về đích với 1.417 sáng kiến, đạt tỉ lệ 730,4% của 02 giai đoạn Chương trình với giá trị làm lợi khoảng 700 tỉ đồng trong năm đầu áp dụng.
Trong đó có 2 giải pháp có giá trị làm lợi trên 30 tỉ đồng và nhiều giải pháp có giá trị làm lợi từ 5 – 20 tỉ đồng. Tính đến nay, NLĐ BSR đã đóng góp hơn 1000 ý tưởng khả thi để áp dụng vào thực tế và gần 500 cải tiến thành công đang được áp dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh, gần 50 sáng kiến đạt giải cấp Tập đoàn, hơn 50 SK đoạt giải tại Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Quảng Ngãi và đã đạt 17 giải thưởng tại cuộc thi sáng tạo KHCN Việt Nam, Hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc,…
Tính đến nay, BSR đang tích lũy được hơn 45 triệu giờ công an toàn không có tai nạn làm mất ngày công lao động…
Bà Trương Thị Thu Hà kiến nghị: Bộ Khoa học công nghệ xem xét, có thông tư hướng dẫn chi tiết về việc chi trả thù lao cho Tác giả/đồng tác giả của sáng kiến, cải tiến được công nhận.
“Đây là sự ghi nhận, tạo động lực rất lớn cho NLĐ đam mê nghiên cứu KH. BSR cũng như các doan nghiệp hy vọng sẽ tiếp tục tiếp lửa, tạo thêm động lực để làm giàu thêm tình yêu của NLĐ dành cho Nhà máy/Công ty, làm mạnh mẽ thêm tinh thần và ý chí quyết tâm tự lực, tự cường vượt qua khó khăn, thử thách của NLĐ Việt Nam” – bà Hà cho hay.
8h18: Quan tâm, đầu tư hơn nữa cho các hội thi thợ giỏi
Trình bày tham luận với chủ đề “Công đoàn phối hợp với người sử dụng lao động (NSDLĐ) trong việc tổ chức phong trào thi tay nghề, thi thợ giỏi, ôn lý thuyết, luyện tay nghề trong công nhân lao động (CNLĐ), góp phần nâng cao năng suất lao động”, ông Nguyễn Đình Thắng – Chủ tịch Công đoàn các Khu công nghiệp (KCN) Hà Nội cho biết, trong những năm qua Công đoàn các KCN và chế xuất Hà Nội đã tổ chức phát động các phong trào thi đua yêu nước trong CNLĐ như phong trào thi đua “Lao động giỏi”, “Lao động sáng tạo”… đặc biệt là phong trào thi đua “Ôn lý thuyết, luyện tay nghề, thi thợ giỏi” do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Liên đoàn Lao động TP Hà Nội khởi xướng.
Hưởng ứng phong trào thi đua do Công đoàn các khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội phát động, Công đoàn cơ sở (CĐCS) đã chủ động phối hợp với NSDLĐ tổ chức Hội thi ôn lý thuyết, luyện tay nghề, thi thợ giỏi, hội thi bàn tay vàng đem lại hiệu quả thiết thực, tiêu biểu như: Hội thi Casting, Hội thi Glazing của Công ty TNHH Toto Việt Nam… với hàng ngàn kỹ sư, công nhân tham dự..
“Ở cấp khu, hàng năm, chúng tôi phối hợp với Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội tổ chức Hội thi thợ giỏi, với sự ủng hộ, tham dự, cổ vũ của rất nhiều chủ doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp Nhật Bản, đồng thời chọn cử thí sinh tham gia hội thi thợ giỏi thành phố Hà Nội và đạt giải cao tại hội thi” – ông Nguyễn Đình Thắng cho hay.
Theo ông Nguyễn Đình Thắng, phong trào thi đua “Ôn lý thuyết, luyện tay nghề, thi thợ giỏi” trong CNLĐ, đã khẳng định thi đua là động lực hết sức quan trọng để khơi dậy tinh thần lao động sáng tạo, ý thức trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, đặt biệt là tăng năng suất lao động, giảm hàng lỗi, hàng hỏng, cải tiến mẫu mã, giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn, ổn định, phát triển sản xuất kinh doanh. Đây cũng là cơ hội để công đoàn khẳng định sự sáng tạo đổi mới về nội dung, phương thức trong hoạt động, nhận được sự ủng hộ của người sử dụng lao động và sự hưởng ứng của người lao động.
Trong thời gian tới, để phong trào thi đua “Ôn lý thuyết, luyện tay nghề, thi thợ giỏi” trong CNLĐ mang lại hiệu quả thiết thực và có sức lan toả rộng lớn hơn nữa, ông Nguyễn Đình Thắng đề nghị: Cần duy trì và mở rộng Hội thi thợ giỏi ở các tỉnh, thành phố nơi có đông CNLĐ với sự tham gia của chính quyền và NSDLĐ. Các doanh nghiệp cần quan tâm đầu tư hơn nữa về thời gian, cơ sở vật chất, kinh phí để tổ chức các hội thi thợ giỏi nhằm nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
8h11: Rèn luyện tác phong công nghiệp, nâng cao ý thức, kỷ luật lao động để có năng suất lao động
Ông Mai Thiên Ân – đoàn viên công đoàn cơ sở Công ty TNHH Intel Products Việt Nam (Thành phố Hồ Chí Minh) tham luận với chủ đề Rèn luyện tác phong công nghiệp, nâng cao ý thức, kỷ luật lao động để có năng suất lao động.
Thực tế sản xuất, kinh doanh ở tất cả các doanh nghiệp trên thế giới đã chứng minh: Rèn luyện tác phong công nghiệp, nâng cao ý thức, kỷ luật lao động cho NLĐ là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng suất lao động, nhất là trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đặt ra yêu cầu cao về chuyên môn hóa và tuân thủ quy trình đối với người lao động trong quá trình sản xuất. Doanh nghiệp muốn nâng cao chất lượng sản phẩm và thương hiệu đòi hỏi người lao động phải có trình độ học vấn, tay nghề, kỹ năng mềm và ý thức lao động tốt. Người lao động muốn nâng cao thu nhập cho bản thân phải có kỹ năng nghề nghiệp, thái độ, ý thức và tác phong tốt.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay vẫn còn nhiều người lao động, đặc biệt là anh chị em công nhân, chưa thực sự quan tâm và đặt việc rèn luyện, nâng cao ý thức, tổ chức kỷ luật và tác phong công nghiệp lên hàng đầu. Một số vấn đề chung thường thấy là:
1. Không tuân thủ các quy định về an toàn, vệ sinh lao động gây ra các chấn thương thậm chí tử vong.
2. Không tuân thủ nội quy, giờ giấc, tác phong làm việc như đi trễ, về sớm, nghỉ giải lao không đúng thời gian quy định, có mặt ở cơ quan đúng giờ để điểm danh rồi ăn sáng, uống trà gây đình trệ công việc; xin nghỉ phép không có lý do chính đáng; phối hợp trong công việc kém; làm việc nhóm không hiệu quả.
3. Không tuân thủ quy định kiểm soát: lấy sản phẩm công ty để bán ra ngoài thị trường như trường hợp 1 doanh nghiệp ở phía Nam gây thiệt hại hàng trăm triệu đồng, ảnh hưởng uy tín công ty, thậm chí ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, đến văn hóa và con người Việt Nam.
4. Không tuân thủ quy trình sản xuất dẫn đến sản phẩm lỗi ảnh hưởng tới chất lượng sản phẩm, ảnh hưởng đến thương hiệu doanh nghiệp và lòng tin của đối tác.
Ông Ân cho biết, ông cũng như bao công dân Việt Nam, mong muốn nước ta trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045, trong đó nâng cao năng suất lao động là động lực chính. Những năm qua, tại công ty anh, đã triển khai nhiều giải pháp rèn luyện tác phong công nghiệp, nâng cao ý thức, kỷ luật lao động của người lao động.
Mặc dù là công ty đa quốc gia, nhưng với nhân sự phần đông là người Việt Nam, Công ty Intel Products Việt Nam cũng gặp các vấn đề về như nêu ở trên tương tự những doanh nghiệp khác. Ban lãnh đạo và công đoàn đã phối hợp để thực hiện rèn luyện tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động cho nhân viên thông qua nhiều hoạt động như tổ chức đào tạo và chia sẻ kiến thức về pháp luật, nội quy lao động, quy định của công ty cho người lao động…
Tại Diễn đàn, ông Mai Thiên Ân đề xuất, kiến nghị:
Có thêm các hình thức giảng dạy, trang bị tác phong công nghiệp cho người lao động từ từ sớm để trở thành “thói quen, nếp nghĩ, nếp làm” khi còn ngồi trên ghế nhà trường, xem xét định hướng ở các cấp bậc phù hợp, ví dụ như học cơ bản từ cấp Trung học phổ thông cho đối tượng lao động phổ thông, học nâng cao cho các cấp bậc Trung cấp, cao đẳng, đại học và xem xét nội dung học phù hợp với ngành nghề họ đang theo học, vì mỗi nghề nghiệp khác nhau cũng cần có tác phong công nghiệp khác nhau.
Có quy chế tài chính cho phép công đoàn cơ sở có đủ nguồn lực trong việc đầu tư hoặc chi tiêu cho các hoạt động đào tạo, tuyên truyền, khen thưởng về tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động.
Công đoạn nào có người làm tốt hơn là tôi học
8h5: Chị Phùng Thị Hạnh – công nhân Xí nghiệp Sơ mi Hà Nội – Tổng công ty May 10 chia sẻ suy nghĩ cá nhân về việc chủ động, thường xuyên học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp của người lao động.
Cho Hạnh biết, thời gian qua, một trong những yếu tố tạo nên kết quả tốt trong công ty là do Tổng Công ty luôn xác định chủ động học tập nâng cao trình độ là một nhiệm vụ tiên quyết, xuyên suốt và liên tục, từ lãnh đạo, cán bộ quản lý đến nhân viên nghiệp vụ, công nhân như chúng tôi. May 10 đi được đến ngày hôm nay, trong bối cảnh ngành dệt may cạnh tranh gay gắt, là do bắt kịp mọi xu hướng, dẫn đầu mọi công nghệ, không ngừng học tập, không ngừng đổi mới.
“Tôi nhớ, năm 2010, khi tròn 18 tuổi, bước chân vào May 10, tôi rất vui, nhưng cũng rất lo lắng và bỡ ngỡ. Là công nhân mới, chưa từng qua trường lớp đào tạo, tôi rất ngưỡng mộ các cô chú anh chị đi trước, tôi tự nhủ, nhất định mình sẽ phải làm được như thế và hơn thế. Tôi ý thức mình cần phải quan sát và học hỏi mỗi ngày, lúc nào cũng đau đáu suy nghĩ: Làm thế nào để tăng năng suất, làm thế nào để tay nghề ngày càng nhanh hơn?” – chị Hạnh trăn trở.
Bước đầu, tôi học hỏi từ đồng nghiệp. Tranh thủ giờ nghỉ ca, tôi học từ các cô chú có thâm niên, chuyền nào có người giỏi, công đoạn nào có người làm tốt hơn là tôi học. Tôi học anh chị quản lý chuyền cách bố trí hàng, cách sắp xếp hàng hóa sao cho hợp lý và thuận tiện nhất, đúc rút ra kinh nghiệm cho mình và loại bỏ những thao tác thừa, giúp đẩy nhanh năng suất. Từ những ngày đầu được 200-300 sản phẩm, thì sau 5 tháng tôi đã may được 700-800 sản phẩm/ngày.
Nhưng với tôi, như vậy vẫn chưa đủ, chưa hài lòng. Tôi luôn cảm thấy mình có thể làm được nhiều hơn thế. Vậy nên, tôi đã học cách kiểm soát thời gian với mục tiêu năng suất giờ sau phải tăng hơn giờ trước. Hơn một năm sau, tôi đã là người dẫn đầu về năng suất tại đơn vị với 1.400 sản phẩm/ngày, đạt 150% so với đồng nghiệp cùng công đoạn.
Không chỉ làm chủ công đoạn của mình, tôi đam mê học thêm những công đoạn khác để tay nghề của mình được nâng cao hơn và trở thành thợ điều động, có thể làm được bất kỳ vị trí nào trong công đoạn sản xuất. Đặc biệt trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, những năm qua, May 10 đã đầu tư nhiều máy móc, thiết bị hiện đại, qua đó rút ngắn được thời gian sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Nhiều thiết bị tự động được sử dụng hiệu quả như hệ thống chuyền treo giúp tăng 30% năng suất, hệ thống máy trải vải tự động, máy cắt tự động, máy lập trình, máy thùa đính tự động… giúp tăng năng suất từ 150% đến 200%. Tuy nhiên, để đạt được kết quả đó, người lao động chúng tôi phải chủ động tìm hiểu, đáp ứng và làm chủ được công nghệ mới.
Thông qua Hội thi thợ giỏi cấp Tổng Công ty và Hội thi thợ giỏi và Ngày hội lao động sáng tạo cấp ngành do Công đoàn Dệt May Việt Nam tổ chức, tôi được học hỏi được nhiều cách làm hay, thao tác mới từ những người thợ giỏi nhất trên cả nước. Với quá trình học tập và rèn luyện không ngừng nghỉ, đến nay tôi luôn là công nhân đạt năng suất và thu nhập cao hàng đầu của Xí nghiệp với 15.000.000 đồng/tháng. Nhiều năm liền đạt lao động giỏi, đoàn viên Công đoàn xuất sắc, danh hiệu Chiến sĩ thi đua và Công nhân tiêu biểu.
Không chỉ giữ lại cho mình, tôi cũng chủ động chia sẻ, hướng dẫn và lan tỏa những cách làm hay mà bản thân đúc rút ra được cho bạn bè, đồng nghiệp. Mọi người đều rất phấn khởi làm theo và cải thiện được năng suất. Tôi rất vui vì đã mang lại tinh thần tích cực cho mọi người cũng như được đóng góp vào thành tích chung của Tổng công ty. Đó chính là cách tôi thể hiện tình yêu, sự tri ân của mình đối với nơi mà tôi đã làm việc và gắn bó suốt những năm qua, với những người đi trước đã truyền nghề cho tôi với tất cả sự kính trọng và tri ân sâu sắc.
Từ thực tế công việc của một người lao động trực tiếp, tôi suy nghĩ năng suất lao động nước ta còn có thể nâng cao nhiều hơn nữa, nếu từng doanh nghiệp, từng người lao động luôn nỗ lực hàng ngày. Mỗi công nhân, dù làm những công việc rất bình thường, nhưng phải có mục tiêu, khát vọng với sự đam mê và lòng tự trọng. Phải thường xuyên học hỏi, trau dồi kỹ năng, tiếp cận làm chủ khoa học công nghệ, hôm nay tốt hơn hôm qua và ngày mai tốt hơn hôm nay. Chỉ khi có nâng cao năng suất, chúng ta mới có cơ hội nâng cao thu nhập, giảm thời giờ làm việc để chăm sóc gia đình, con cái và tái sản xuất sức lao động.
Đại diện cho công nhân Dệt May, chị Hạnh đề xuất nghiên cứu ban hành chính sách hỗ trợ công tác đào tạo cho các doanh nghiệp sử dụng đông lao động, đặc biệt là lao động mới.
Ngoài ra, từ thực tế hoạt động tại May 10, người lao động chúng tôi thấy rằng doanh nghiệp có trường mầm non, có trung tâm y tế, có trường cao đẳng nghề May 10 sẽ giúp cho người lao động có đủ điều kiện để phát triển bản thân, yên tâm công tác góp phần tăng năng suất lao động; mong muốn Chính phủ có các chính sách để nhân rộng mô hình này cho các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ.
8h00: “Dư địa tăng năng suất lao động của chúng ta vẫn còn rất lớn”
Phát biểu tham luận về việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, nhất là chính sách phát triển và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần quan trọng nâng cao năng suất lao động quốc gia, TS Nguyễn Tú Anh – Vụ trưởng Vụ Dự báo và Phân tích kinh tế – Ban Kinh tế Trung ương cho biết, năng suất lao động Quốc gia là thước đo hoạt động kinh tế của Quốc gia, để tính toán, so sánh lượng giá trị gia tăng được tạo ra tính trên đầu người, nghĩa là năng suất lao động được tính bằng GDP/số lao động, việc làm trong năm.
Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới, năng suất lao động của Việt Nam trong năm 2022 là 20,4 nghìn USD, chỉ bằng 11,4% mức năng suất lao động của Singapore; 35,4% của Malaysia; 64,8% của Thái Lan; 79% của Indonesia…
Tuy nhiên, nhìn vào con số này thì năng suất lao động của Việt Nam còn thấp, nhưng nhìn kỹ vào cơ cấu kinh tế Việt Nam thì phần lớn người lao động Việt Nam làm việc trong khu vực phi chính thức và hộ gia đình; số lượng người lao động làm việc trong khu vực doanh nghiệp chỉ chiếm 29,2% lao động làm việc trong năm 2022, mặc dù vậy, số lượng lao động này lại tạo ra 60% GDP cho nền kinh tế, trong đó khu vực tư nhân là 10%, khu vực doanh nghiệp FDI là 20%…
“Với số lượng lao động làm việc trong khu vực doanh nghiệp tạo ra 60% GDP cho nền kinh tế cho ta thấy năng suất lao động của người lao động trong doanh nghiệp của Việt Nam tạo ra 53.582 USD/lao động, như vậy bằng khoảng 30% so với năng suất lao động của Singapore, chứ không phải bằng 11,4%.
Mặc dù vậy, năng suất lao động của Việt Nam vẫn còn thấp, vì vậy, một trong những vấn đề cần được quan tâm, đó là số lượng thành lập doanh nghiệp, chúng ta cần đẩy mạnh để đạt được mục tiêu 1,5 triệu doanh nghiệp vào năm 2025, 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030”, ông Tú Anh cho hay.
Ông cũng cho biết, tuy nhiên, chúng ta phải nhìn kỹ hơn một chút là năng suất lao động tại khu vực tư nhân còn thấp, bằng 3,6% so với doanh nghiệp nhà nước (số liệu tính năm 2021).
Ông Tú Anh cũng cho biết, trong giai đoạn 2018-2022 mặc dù bị ảnh hưởng bởi COVID-19 nhưng năng suất lao động của Việt Nam vẫn tăng bình quân 7,06%/năm. Những ngành có năng suất lao động cao vượt trội so với mức trung bình của cả nước lại có tỷ trọng lao động rất thấp tổng lao động các ngành này (trừ công nghiệp chế biến chế tạo) chỉ chiếm 10,28% tổng số lao động có việc làm năm 2022.
Ngành chế biến chế tạo có tỉ trọng lao động lớn (chiếm 23,25%) đóng vai trò như trung vị của năng suất lao động cả nước. Đây chính là ngành động lực thúc đẩy năng suất lao động của cả nước. 66,5% lao động nằm trong các ngành có năng suất lao động thấp hơn bình quân cả nước. Đặc biệt ngành Nông lâm thủy sản có năng suất lao động chỉ bằng 39,73% năng suất lao động bình quân cả nước nhưng có số lao động chiếm 27,54% tổng lao động có việc làm.
Ngành bán buôn bán lẻ sửa chữa xe có động cơ cũng là nơi tạo việc làm tới 15,6% nhưng năng suất lao động chỉ bằng 57% mức bình quân cả nước. Như vậy chúng ta vẫn còn nhiều dư địa để tăng năng suất lao động bằng việc dịch chuyển lao động từ khu vực dư thừa lao động, có năng suất lao động thấp sang những ngành có năng suất lao động cao hơn, đang thiếu lao động như Truyền thông thông tin, hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ, nghệ thuật vui chơi giải trí, công nghiệp chế biến chế tạo.
Một số kiến nghị, ông Tú Anh cho biết, cần tiếp tục thực hiện các giải pháp đồng bộ, cải thiện môi trường kinh doanh, tăng khả năng tiếp cận nguồn lực như đất đai, vốn, tri thức, lao động, giảm chi phí tuân thủ các thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước để phát triển nhanh hơn số lượng doanh nghiệp mà tăng quy mô của doanh nghiệp.
Trọng tâm của chính sách kinh tế trong giai đoạn 2021-2030 nên tập trung vào ngành chế biến chế tạo vì đây là khu vực động lực thúc đẩy năng suất lao động cả nền kinh tế. Chỉ khi năng suất lao động của ngành chế biến chế tạo tăng lên thì mới có thu nhập tăng thêm để chi tiêu cho ngành dịch vụ qua đó làm tăng năng suất lao động ngành dịch vụ, hay nói cách khác năng suất lao động ngành dịch vụ là phái sinh theo sau ngành chế biến chế tạo.
Thực hiện các giải pháp nâng cao NSLĐ nội ngành: Hỗ trợ hình thành nên các doanh nghiệp lớn, những sếu đầu đàn dựa trên tiềm lực hiện có của các doanh nghiệp hiện nay để dẫn dắt ngành phát triển theo một chuỗi cung ứng do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ như ngành sản xuất ôtô, ngành điện tử, ngành công nghệ thông tin, ngân hàng tài chính, chế biến nông lâm thủy sản, ngành thép.
Thúc đẩy chuyển dịch lao động từ khu vực có năng suất lao động thấp sang khu vực có năng suất lao động cao, từ khu vực phi chính thức sang khu vực chính thức bằng các giải pháp như chăm lo tốt hơn cho cuộc sống người lao động bằng các chính sách nhà ở xã hội, hỗ trợ không phân biệt hộ khẩu cho con em công nhân lao động trong học tập, tiếp cận, dịch vụ y tế;
Nâng cao vai trò của Công đoàn để thực sự là chỗ dựa của người lao động trong việc ổn định cuộc sống nơi di cư đến; xử lý hài hòa vấn đề quan hệ lao động, đảm bảo lợi ích chính đáng cho người lao động nhưng cũng đảm bảo lợi ích lâu dài cho nhà đầu tư.
7h50: Phát biểu tại Diễn đàn, ông Nguyễn Đình Khang – Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng LĐLĐVN cho biết:
Thực hiện Thông báo số 77-TB/TW ngày 24.2.2012, kết luận của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc đồng ý tháng 5 hàng năm là Tháng Công nhân, từ năm 2016, các chương trình gặp gỡ, đối thoại, trao đổi giữa Thủ tướng Chính phủ với đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động và các cấp công đoàn cả nước đã trở thành hoạt động thường niên nhằm thúc đẩy sự quan tâm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội giải quyết các vấn đề của công nhân, chăm lo xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh.
Tháng Công nhân cũng là dịp tuyên truyền sâu rộng vai trò, sứ mệnh và tiếp tục phát huy, khẳng định vị trí tiên phong, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước của giai cấp công nhân Việt Nam. Đây cũng là sự cụ thể hóa nội dung thực hiện Quy chế về mối quan hệ công tác giữa Chính phủ và Tổng LĐLĐVN.
Trong những năm qua, Chính phủ và Tổng LĐLĐVN đã phối hợp chặt chẽ, triển khai có hiệu quả nhiều hoạt động, giải pháp nhằm giải quyết những vấn đề cấp thiết liên quan tới việc làm, thu nhập, đời sống, an ninh, an toàn của công nhân lao động; xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh; góp phần quan trọng vào thành tựu chung của đất nước.
Với quyết tâm thực hiện thắng lợi các Nghị quyết của Đảng, các chiến lược, chương trình, kế hoạch của Chính phủ, Tổng LĐLĐVN đã xây dựng và triển khai Chương trình “Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển bền vững đất nước giai đoạn năm 2019-2023” đạt được nhiều kết quả tích cực.
“Đứng trước yêu cầu hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu kinh tế -xã hội nhiệm kỳ 2021-2026 mà Đảng, Quốc hội, Chính phủ đặt ra, tiếp tục khẳng định vai trò đồng hành của Công đoàn với Chính phủ, nhân dịp Tháng Công nhân năm 2024 và hướng tới kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Công đoàn Việt Nam (28.7.1929-28.7.2024), Tổng LĐLĐVN tổ chức Diễn đàn với chủ đề “Nâng cao năng suất lao động quốc gia năm 2024” với mong muốn Diễn đàn là dịp để công nhân, viên chức, công chức, cán bộ công đoàn và các doanh nghiệp ở các vị trí khác nhau cùng trao đổi, bàn thảo, đánh giá về thực trạng năng suất lao động Việt Nam, nguyên nhân và điểm nghẽn” – ông Nguyễn Đình Khang cho hay.
Đặc biệt là các đề xuất, kiến nghị, hiến kế với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các giải pháp tiếp tục thúc đẩy nâng cao năng suất lao động chủ yếu từ giác độ người lao động. Diễn đàn kính mong nhận được sự chia sẻ, đánh giá và thông điệp được truyền đi từ Thủ tướng Chính phủ đến người lao động cả nước về vấn đề nâng cao năng suất lao động.
Theo Chủ tịch Tổng LĐLĐVN, thời gian của Diễn đàn không dài, nhưng với tâm huyết, trách nhiệm đối với một vấn đề lớn của đất nước… nên ông Nguyễn Đình Khang đã đề nghị các phát biểu đi thẳng vào vấn đề, tập trung cho các đề xuất giải pháp khả thi để nâng cao năng suất lao động trong từng lĩnh vực trao đổi.
Thay mặt Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐVN, ông Nguyễn Đình Khang đã trân trọng cảm ơn đồng chí Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ, lãnh đạo Ban, Bộ, Ngành, đoàn thể, cơ quan Trung ương, lãnh đạo các địa phương, đơn vị, doanh nghiệp đã quan tâm, dành thời gian tham dự Diễn đàn.
Cảm ơn Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội đã phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ nhiệt tình để tổ chức Diễn đàn và Hội nghị.
Một số hình ảnh tại Diễn đàn:
7h35: Đề dẫn Diễn đàn của Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Thái Thu Xương
Thực hiện Kế hoạch tổ chức các hoạt động Tháng Công nhân năm 2024, tại trụ sở Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông quân đội, Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức Diễn đàn “Nâng cao năng suất lao động Quốc gia năm 2024”.
Diễn đàn là cơ hội để các cán bộ công đoàn, đoàn viên, công chức, viên chức, công nhân lao động phát huy vai trò và trách nhiệm trong đề xuất, kiến nghị, hiến kế các giải pháp thúc đẩy tăng năng suất lao động quốc gia, góp phần phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Diễn đàn là hoạt động quan trọng trong chuỗi các hoạt động sôi nổi, thiết thực được các cấp Công đoàn tổ chức trên khắp mọi miền đất nước trong Tháng Công nhân năm 2024 và hướng tới kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Công đoàn Việt Nam (28.7.1929 – 28.7.2024).
Diễn đàn là dịp để cán bộ công đoàn, công chức, viên chức, công nhân lao động cùng các chuyên gia, nhà quản lý, chủ doanh nghiệp trao đổi, thảo luận về thực trạng năng suất lao động Việt Nam, nguyên nhân, điểm nghẽn của năng suất lao động và đề xuất, kiến nghị các giải pháp, trong đó có giải pháp phát huy vai trò của người lao động trong nâng cao năng suất lao động quốc gia.
Trước khi diễn ra diễn đàn, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã đề nghị các Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố, Công đoàn ngành Trung ương, Công đoàn Tổng công ty trực thuộc Tổng Liên đoàn tổng hợp, đề xuất, kiến nghị của đoàn viên, người lao động, gửi về Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam theo các nội dung trên.
Dịp này, Chính phủ, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức hội nghị đánh giá kết quả thực hiện Quy chế về mối quan hệ công tác giữa 2 bên năm 2024, trọng tâm phối hợp công tác năm 2024 và một số kiến nghị của Tổng Liên đoàn với Thủ tướng Chính phủ.
Diễn đàn và Hội nghị tạo điểm nhấn trong các hoạt động của Tháng Công nhân năm 2024, là hoạt động tiêu biểu chào mừng kỷ niệm 95 năm thành lập Công đoàn Việt Nam (28.7.1929 – 28.7.2024).
Về dự diễn đàn hôm nay có các đồng chí:
Đồng chí Phạm Minh Chính – Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam.
Đồng chí Nguyễn Thúy Anh – Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội
Đồng chí Đào Ngọc Dung – Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội
Đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông
Đồng chí Nguyễn Kim Sơn – Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
Đồng chí Nguyễn Đình Khang – Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam
Đồng chí Phạm Tất Thắng, – Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Dân vận Trung ương
Đồng chí Trần Sỹ Thanh – Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP. Hà Nội…
Đặc biệt, 450 cán bộ, đoàn viên công đoàn, công chức, viên chức, trong đó có 95 công nhân lao động tiêu biểu về sức sáng tạo, năng suất cao được lựa chọn từ các ngành, địa phương, đơn vị trong cả nước mang theo tâm huyết, trách nhiệm của hơn 11 triệu đoàn viên công đoàn, gần 18 triệu công nhân lao động cả nước tham dự Diễn đàn.
Một số hình ảnh tại Diễn đàn:
Tháo gỡ điểm nghẽn của năng suất lao động
Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cho biết, năng suất lao động được đo bằng giá trị gia tăng được tạo ra (trong một năm) của mỗi người lao động. Tăng năng suất lao động được tính bằng mức tăng giá trị gia tăng được tạo ra trên mỗi lao động qua thời gian, thường được thể hiện dưới dạng phần trăm tăng trưởng. Năng suất lao động có thể được đo lường ở các mức độ khác nhau: Ở cấp quốc gia; cấp ngành (nông nghiệp, sản xuất…) hoặc cấp doanh nghiệp của các đơn vị sản xuất. Ở cấp độ quốc gia, cách đo lường năng suất lao động phổ biến nhất là lấy tổng giá trị gia tăng được tạo ra chia cho tổng số việc làm.
Theo Tổng cục Thống kê, năng suất lao động của toàn nền kinh tế năm 2023 theo giá hiện hành ước đạt 199,3 triệu đồng/lao động (tương đương 8.380 USD/lao động, tăng 274 USD so với năm 2022).
Theo giá so sánh, năng suất lao động tăng 3,65% do trình độ của người lao động được cải thiện (tỉ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ năm 2023 ước đạt 27%, cao hơn 0,6 điểm phần trăm so với năm 2022). Năng suất lao động năm 2022 theo giá hiện hành đạt 188,7 triệu đồng/lao động, tăng 4,8% so với năm trước.
NHÓM PHÓNG VIÊN
Nguồn: Báo Lao động
