Trời vừa tờ mờ sáng, cả khu vườn cao su đã rộn ràng tiếng bước chân. Con đường đất đỏ dẫn vào lô khai thác còn lấm tấm sương, những hàng cây thẳng tắp ẩn hiện trong làn hơi lạnh đặc trưng của vùng cao nguyên. Hành trang của mỗi người công nhân là chiếc thùng, dao cạo… tất cả đã trở thành hình ảnh quen thuộc, gắn bó như một phần cơ thể.

Tình yêu nghề từ những điều giản dị

Ở những nông trường cao su, ngày làm việc thường bắt đầu khi nhiều nơi khác còn say ngủ. Mùa mưa, công nhân phải tranh thủ từng khoảng khô ráo để kịp trút mủ trước khi mưa đổ xuống; mùa khô, họ bước đi trong nắng sớm vàng óng, tiếng dao khẽ lách cách như nhịp điệu quen thuộc của rừng cây. Công việc tưởng chừng đơn giản – chỉ là những đường cạo đều tay – nhưng ẩn chứa sự tỉ mỉ và kỹ thuật. Một vết cạo đúng quy cách vừa đảm bảo năng suất, vừa giữ cho cây khỏe mạnh suốt hàng chục năm.

Không ít công nhân mới vào nghề từng nghĩ đây chỉ là lao động chân tay đơn thuần, nhưng chỉ sau vài tuần, họ mới hiểu được sự khắt khe của nghề. Mỗi buổi sáng là một bài kiểm tra của lòng kiên nhẫn và tình yêu nghề: đường dao phải dứt khoát nhưng nhẹ nhàng, bước chân phải đủ nhanh để kịp hoàn thành phần cây, đôi tay phải đủ khéo để từng giọt mủ chảy đều xuống chén hứng.

Người công nhân cao su gắn bó với cây như một người bạn lâu năm. Họ biết cây nào cho mủ tốt, cây nào đang yếu cần chăm sóc, cây nào bị sâu bệnh phải xử lý ngay. Tình yêu nghề không phải từ những điều to tát, mà nảy nở từ những buổi sáng đón ánh bình minh trong vườn cây, từ niềm vui nhỏ bé khi thấy dòng mủ trắng tinh khôi chảy đều, từ cảm giác tự hào khi biết chính bàn tay mình đang góp phần làm nên thương hiệu cao su Việt Nam.

Với nhiều gia đình, nghề này đã nuôi lớn cả một thế hệ. Nhiều công nhân kể rằng cha mẹ họ cũng từng làm nghề cạo mủ, để rồi đến lượt mình, họ tiếp tục nối dài câu chuyện ấy. Có người đã gắn bó hơn 20, 30 năm, chứng kiến cả quá trình vườn cây từ khi mới trồng cho đến khi khai thác, thanh lý, rồi trồng mới. Mỗi chu kỳ cây là một chặng đường của đời người.

Những thách thức và sự bền bỉ

Sự bền bỉ ấy cũng được hun đúc từ tinh thần tập thể. Trong mỗi đội, công nhân luôn sẵn sàng giúp nhau khi gặp khó khăn – người nhanh tay hỗ trợ người chậm, người giàu kinh nghiệm kèm cặp người mới. Chính sự đoàn kết này đã giúp họ vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất.

Có thể nói, công nhân cao su là “người giữ nhịp” cho rừng cây. Họ không chỉ cạo mủ, mà còn tham gia chăm sóc, bảo vệ cây khỏi sâu bệnh, phòng chống cháy rừng mùa khô, thậm chí tham gia lực lượng tự vệ, bảo vệ an ninh khu vực. Ở nhiều vùng sâu, vùng xa, họ còn là lực lượng nòng cốt trong các phong trào cộng đồng: xây dựng nông thôn mới, hỗ trợ hộ khó khăn, gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.

Những đóng góp ấy không ồn ào, nhưng bền bỉ như chính công việc họ làm mỗi ngày. Từng giọt mủ trắng là kết tinh của mồ hôi, của kinh nghiệm truyền đời, của tình yêu nghề không dễ gì đo đếm.

Nếu như ngày trước công nhân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm truyền tay thì nay, cùng với sự phát triển của khoa học – kỹ thuật, ngành cao su đã ứng dụng nhiều công nghệ mới: dao cạo cải tiến giảm sức lao động, hệ thống thu mủ gọn nhẹ, quy trình kích thích mủ khoa học, hạn chế tổn hại cho cây. Các lớp đào tạo tay nghề, tập huấn kỹ thuật được tổ chức thường xuyên giúp công nhân nhanh chóng làm chủ phương pháp mới, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Vườn cây cao su không chỉ là nơi làm việc, mà còn là một phần ký ức của người công nhân. Họ chứng kiến từng hàng cây lớn lên, trải qua bao mùa thay lá, rồi trút lá để đón đợt cạo mới. Mỗi lô, mỗi hàng đều in dấu bước chân và mồ hôi của họ. Với nhiều người, việc rời xa vườn cây đồng nghĩa với rời bỏ một phần máu thịt của mình.

Tình yêu vẫn xanh mãi

Ngành cao su hôm nay đang đổi mới mạnh mẽ: áp dụng công nghệ hiện đại, thực hiện chứng nhận rừng bền vững, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu… nhưng hình ảnh người công nhân cạo mủ trong làn sương sớm vẫn là biểu tượng không thể thay thế. Họ chính là nền tảng để ngành đứng vững trước biến động thị trường, là “trái tim” giữ cho rừng cây luôn xanh, cho dòng nhựa trắng vẫn chảy.

Khi ánh mặt trời lên cao, những giọt mủ ban sớm vẫn lấp lánh dưới tán cây. Và ở nơi ấy, tình yêu nghề của người công nhân cao su vẫn xanh, vẫn bền, như chính màu xanh bất tận của rừng cây trải dài nơi đại ngàn.

THU ĐÔNG (Gia Lai)

Nguồn: Cao su Việt Nam